Elektrostymulacja karku/krtani po udarze

Przypominam, że to nie instrukcja tylko opis moich własnych doświadczeń.

Podczas stosowania elektrostymulacji w obszarze karku należy zachować szczególną ostrożność. Bezwzględnie należy unikać umieszczania elektrod w pobliżu tętnicy szyjnej. Nie stosuje się E-stymulacji u osób z wszczepionym urządzeniem elektrycznym (np. rozrusznikiem serca lub stymulatorem rdzenia kręgowego).

Udar może upośledzić mięśnie niezbędne do mówienia i połykania. Choć źródła skupiają się głównie na dysfagii, NMES i FES może być użyty do pracy nad stabilnością szyi (karku). Jeden ze znawców tematu kiedyś na forum stwierdził, że to dobra stymulacja na przewodnictwo, bo przecież tam – w obszarze głowy – nam się coś „zepsuło”.

Miejsce przyklejenia elektrod

Żeby wspomóc naprawę połykania/mówienia zazwyczaj klei się cztery elektrody, równo po obu stronach szyi, na górze i na dole grdyki. Dobrze jest – jak w przypadku każdych mięśni – wykonywać przy tym ćwiczenia. W tym wypadku ćwiczenia logopedyczne. Co do karku – też kleję cztery elektrody – dwie po obu stronach szyi, wysoko, tuż pod czaszką i dwie gdzieś na górze łopatek, blisko kręgosłupa.

Nastawy urządzenia (NMES/FES)

W przypadku pacjentów po udarze stosuje się głównie NMES (do „nauki” mięśni i wzmacniania) oraz FES. NMES jest lepszy, gdy jest stosowany w połączeniu z ćwiczeniami. Jak w przypadku nogi czy ręki – uważam, że programy automatyczne są dobre. Z powodzeniem można ich używać. Kto lubi się „bawić”, temu przedstawiam parametry, jakich używam:

**Intensywność (siła skurczu, mA) maksymalna tolerowana. Ma wywołać silny skurcz mięśnia (widoczny ruch).
**Częstotliwość (Frequency) 20 Hz do 50 Hz (zakres umiarkowany). Zapewnia podtrzymany skurcz mięśnia dla wzmacniania. Niższy zakres (np. 20–35 Hz) jest bardziej komfortowy i mniej męczący. 
Czas trwania pojedynczego impulsu w serii typowo 250 do 300 mikrosekund (μs).
Cykl pracy jednej serii (ON/OFF). Stosunek 1:5 (np. 5 sekund ON, 25 sekund OFF). Pomaga zminimalizować zmęczenie mięśni.
Żeby nie było „szarpnięcia”, w niektórych stymulatorach da się jeszcze ustawiać:
Czas narastania/opadania sygnału od 1 do 2 sekund.

Najlepsze moim zdaniem źródła:
1. „Complete Guide to Electrical Stimulation for Stroke Recovery„: Zapewnia kompleksowe definicje typów E-stymulacji (NMES, FES, TENS), ich korzyści w powrocie do zdrowia po udarze (np. spastyczność, hemiplegia) oraz kluczowe przeciwwskazania, w tym unikanie stymulacji z przodu szyi.
2. „Electrical Stimulation Therapies and Technology • Lucinda Baker, PhD” : Oferuje dogłębne wyjaśnienie mechanizmów NMES w „nauce”, konieczność łączenia stymulacji z aktywnością funkcjonalną, a także protokoły zarządzania spastycznością poprzez stymulację antagonistów.
3. „Electrical Stimulation: Electrode Placement & Key Parameters Explained„: Zawiera szczegółowe, praktyczne wytyczne dotyczące umieszczania elektrod oraz optymalne parametry stymulacji.